Dekubitus – prevencija i lečenje

13.10.2021. | 10:15
Dekubitus – prevencija i lečenje

Rana od ležanja ili dekubitus je stanje koje nastaje usled dužeg i ponovljenog izlaganja pojedinih delova tela silama pritiska, smicanja i trenja. Jedna je od najčešćih komplikacija nepokretnosti.

Pritisak na određeni deo tela definiše se kao spoljni faktor i na njega nožemo delovati u najvećoj meri, ukloniti ili umanjiti njegovo dejstvo.
U egzogene faktore rizika ubraja se i vlažnost kože, koji je jedan od najznačajnijih faktora rizika. Dugotrajno i produženo prisustvo vlažnosti kože dovodi do promena u strukturi kože, a time i povećanog rizika za nastanak rane.

Postoje i endogeni faktori: neuhranjenost, malokrvnost, loša ishrana, dijabetes, otoci po telu, kao i druge pridružene bolesti. Na ove nabrojane faktore se može uticati delimično ili nimalo.

Prevencija

Pravilna i stručna nega je osnova sprečavanja dekubitusnih rana i podrazumeva redovno održavanje kože čistom i suvom, opštu i ličnu higijenu, upotrebu talka na predilekcionim mestima (delovi tela koji su najviše izloženi pritisku, a gde se kost nalazi neposredno ispod kože, sa vrlo tankim slojem mišićnog tkiva), pravilnu ishranu i nadoknadu tečnosti, stalnu kontrolu predilekcionih mesta, masiranje delova tela koji su izloženi pritisku, redovnu promenu i presvlačenje posteljine, redovnu promenu položaja u postelji, pozicioniranje bolesnika u fiziološke položaje, upotrebu sredstava za rasterećenje predilekcionih mesta kao i podloga za ležanje.

U savremenoj medicini primenjuje se poseban antidekubitalni program koji je značajan u prevenciji nastanka dekubitusnih rana: valjci za kukove, ramena, šake, manji ili veći jastuci, podloge za ležanje, podmetači u obliku ‚‚đevreka“, penasti ulošci.
Na predilekciona mesta se mogu postavljati i flasteri sa specijalnim želatinoznim punjenjem koji rasterećuju direktni pritisak na kožu i time smanjuju mogućnost razvoja dekubitalne rane.

Lečenje

Lečenje dekubitusa podrazumeva multidisciplinaran pristup, koji obuhvata ceo tim lekara različitih specijalnosti: dermatologa, hirurga, interniste (kardiologa, endokrinologa), urologa, neurologa, fizijatra i medicinsku sestru.
Kontrola infekcije obuhvata redovnu dezinfekciju rane antiseptikom, kao i opšte mere (uzimanje antibiotika prema antibiogramu).
U terapiju dekubitalnih ulceracija svakako spada i primena različitih obloga i lokalnih lekova, elektromagnetna terapija, UZV terapija, V.A.C. terapija (lečenje negativnim pritiskom) kao i hirurški zahvat u najtežim slučajevima.